Afgelopen week heeft koning Willem-Alexander het kunstdepot van museum Boijmans van Beuningen geopend. Binnen een paar dagen waren alle beschikbare entreekaarten voor de maand november al uitgekocht. Waarom is dit gebouw zo bijzonder op deze plek in de stad, aan de rand van het voormalige land van Hoboken?
Niet alleen gebouw zelf, met een opvallend komvorming ontwerp en een gehele gevel in spiegelwand uitgevoerd. Een heldere, verrassende eenvoud. De gevel van gebogen spiegels geeft dit gebouw een dynamische uitstraling en een directe verbinding met de omgeving. Maar ook in subjectieve zin speelt dit gebouw een rol van betekenis. Een museum keert zich binnenste buiten terwijl de glaswand de omgeving juist in zich opneemt. Een totale versmelting van vorm en inhoud.
Terug naar Het land van Hoboken: Van open veld tot publieksmagneet
In de tweedelige documentaire “Het verdwenen land” brengen Perry Boomsluiter en Eelco Romeijn de geschiedenis van de open poldervlakte in de stad in beeld. Al in de 19e eeuw wilde de gemeente Rotterdam dit terrein aankopen maar het duurde tot 1924 eer de rederijfamilie Hoboken voor 4 miljoen gulden overstag ging. De gemeente kreeg met het Land van Hoboken mogelijkheden voor de aanleg van een nieuwe groenstrook vanaf Diergaarde Blijdorp tot en met Het Park aan de Maas. Omringd door een nieuwe skyline van gebouwen met een openbare functie zoals scholen, een ziekenhuis en een museum. Dat was het droombeeld van de toenmalige stadarchitect Willem-Gerrit Witteveen.
Lange tijd bleef het terrein nog open, als een groene strook in een gebied vol stilte. In de jaren ‘80 van de vorige eeuw nam stedenbouwkundige Riek Bakker het initiatief om het land van Hoboken nieuw leven in te blazen met de bestemming cultuur en recreatie. De Kunsthal kwam er aan de Westzeedijk en het Natuurmuseum vond hier een nieuwe plek. Nu, bijna 100 jaar later is dit open terrein tussen de Westzeedijk, Westersingel en Nieuwe Binnenweg getransformeerd in een magneet voor kennis, gezondheidszorg, cultuur, recreatie, als een echte verbinder in een stad met het nu al iconische Depotgebouw als kloppend hart.
Dynamisch panorama
Het Depotgebouw, in Rotterdams jargon ‘De Pot’ genoemd was jarenlang onderwerp van discussie. Na protesten van omwonenden die bang waren een stuk privacy te verliezen door de spiegelende panelen, levert dit gebouw nu een dynamisch panorama van de stad. Om tegemoet te komen aan bezwaren zijn sommige panelen voorzien van een matte laag die de reflectie vervagen. Ook de bestemming van het gebouw is uniek. De totale collectie – 151.000 kunstwerken- van het Boijmans van Beuningen museum, jarenlang gesloten vanwege een ingrijpende restauratie vindt hier onderdak. Bovendien krijg je direct zicht op alle functies van een museum, van beheer tot restauratietechnieken. Deze visie op tentoonstellen is uniek en trekt ook internationale aandacht. New York Times plaatste al in januari 2020 een artikel op de voorpagina waarin het ingaat op dit gebouw. En noemt het dan ook een bron van inspiratie ook voor andere museumdirecteuren, bijvoorbeeld van het Victoria & Albert museum in Londen.
De koopmansgeest van familie Hoboken en het bestuurlijk inzicht van de gemeente Rotterdam hebben plaatsgemaakt voor de stad Rotterdam als smaakmaker, beeldbepaler en kenniscentrum. Niet alleen voor Rotterdammers, maar ook met een uitstraling naar de rest van de wereld. Het open veld van Hoboken is getransformeerd in een nieuw beeld van de stad, een reflectie waarin we dagelijks de veranderingen kunnen waarnemen. Waar verleden, heden en toekomst samenvallen. Glanzend, gevuld met inhoud van duizenden kunstwerken die vragen om daglicht. Om nieuwe ervaringen op te doen, om met elkaar in gesprek te gaan, om samen betekenis te geven. Een weerspiegeling van het verdwenen land van Hoboken tot kloppend hart van dynamisch Rotterdam.